Przejdź do treści

Na czym polega wymiana danych? 

Nadal brakuje powszechnie akceptowanej definicji „wymiany danych” lub „udostępnionych danych”. Nie jest rzeczą niezwykłą, że przyjęcie się jednej z wielu możliwych nazw i definicji nowej technologii lub praktyki do powszechnego użytku zajmuje dużo czasu. W Centrum Wsparcia Wymiany Danych (ang. Support Centre for Data Sharing – SCDS) termin „wymiana danych” odnosi się do zbioru praktyk, technologii, elementów kulturowych i ram prawnych, które są istotne dla transakcji dotyczących jakichkolwiek informacji w formie cyfrowej, między różnego rodzaju organizacjami. Terminy „wymiana danych” i „udostępnione dane” często są stosowane wymiennie, jednak w SCDS preferujemy „wymianę danych”. Powodem jest to, że koncentrujemy się na praktykach dzielenia się, a nie na danych. 

Zmiany w zakresie wymiany danych 
Wymiana danych nie jest nowością. Wymiana informacji pomiędzy poszczególnymi osobami, organizacjami oraz rządami zachodziła na długo przed powstaniem komputerów i sieci. W ostatnim dziesięcioleciu jednak postęp w zakresie umiejętności cyfrowych, technologii i dostosowania ram prawnych do przestrzeni cyfrowej umożliwiły szybsze udostępnianie danych na bezprecedensową skalę. Przykłady praktyk w zakresie wymiany danych, które zaczęliśmy dokumentować, świadczą o tym, że nastąpiła ogromna zmiana w tym zakresie. JointData na przykład pobudza zrównoważone innowacje w niderlandzkim sektorze rolnym, umożliwiając rolnikom wymianę danych w szybki, łatwy i bezpieczny sposób. Trzy elementy, które radykalnie zmieniły zakres możliwości wymiany informacji:

  • Pierwszym z nich jest większa dostępność i jakość danych oraz to, jak przystępne cenowo i łatwe jest ich przechowywanie, przetwarzanie i przekazywanie. 
  • Druga to zmiana kultury: dziś rozumiemy dane lepiej, jesteśmy gotowi do tego, aby postrzegać je jako zasób i inwestować w nie - dotyczy to zarówno rządów, jak i prywatnych organizacji oraz poszczególnych osób. 
  • Wreszcie trzecim elementem jest zaangażowanie decydentów, którzy lepiej niż w przeszłości rozumieją skutki cyfryzacji w życiu obywateli i zobowiązali się do jak najlepszego uregulowania tej dziedziny. Integralną częścią tego procesu jest świadomość możliwości i zagrożeń związanych z wymianą danych.

Regulacja niekoniecznie przekłada się na ograniczanie — np. w celu ochrony danych osobowych ludzi – ale także na wzmocnienie pozycji zainteresowanych stron w celu lepszego wykorzystania jej możliwości poprzez tworzenie przepisów, które byłyby jednoznaczne w kwestii tego, co jest legalne, a co nie. 

Korzyści płynące z wymiany danych 
Połączenie tych trzech elementów stwarza ogromne możliwości: 

  • Organizacje i organy publiczne mogą wymieniać między sobą więcej danych i mogą je udostępniać w sposób bezpieczny, sprawiedliwy, zgodny z prawem i zgodny z prawami osób, których te dane dotyczą. 
  • Łączenie danych z różnych źródeł może zwiększyć skuteczność i wartość usług o rzędy wielkości. Umożliwia ono lepsze badania i rozwój oraz dostarczanie lepszych produktów. 
  • Wymiana danych umożliwia bezprecedensową współpracę i podejmowanie decyzji w oparciu o dane, informowanie polityki i zwiększanie wpływu społecznego. 

Chociaż w chwili obecnej istnieje niewiele badań1, które badały i wyliczyły potencjalną wartość gospodarki wymiany danych, oczywistym jest, że jak najlepsze wykorzystanie tych możliwości ma zasadnicze znaczenie. Celem SCDS jest wspieranie Państwa w tym procesie. 

Przykłady praktyk w zakresie wymiany danych

“Violation of personal data protection is not always with evil intent but often rooted in human errors.

Sharing the efforts of quality business partner data.
IBM is actively involved in many mainstream technology projects and more recently, its interest extends to the space of open data and data sharing.
This article is a follow-up on the practice example on iSHARE: Sharing Dutch transport and logistics data.
Data sharing is crucial for organisations to stay competitive and increase efficiency.
Discover the BDVA's position paper on data sharing practices across Europe.
Social Science One's challenge to share with social science researchers the biggest and most private dataset ever.
Niek Bouman explains multi party computation (MPC): s a toolbox of cryptographic techniques that enable the distributed computation on data without the need to share it.
Discover Technology Industries Finland’s model terms and conditions for data sharing.
The Data Sharing Toolkit collects lessons learned, resources, and recommendations that span from the access, exploitation, and evaluation of data on one side, to the creation of sustainable businesses on the other.
Discover Ctrl-Shift's work on data sharing - building on the individual's right to data portability.
Find out how the governments of Estonia and Finland cooperate in NIIS to enable cross-border data sharing.
Discover how JoinData enables data sharing in the Dutch agricultural sector.
Read how MaaSMadrid improves transport services by combining multiple data sources.